NAS bozuldu — Synology, QNAP ve RAID'li cihazlarda veri kurtarma

NAS cihazları küçük işletmelerde dosya sunucusu, yedek deposu ve arşiv olarak kullanılıyor. Genelde "RAID var, güvendeyiz" diye düşünülüyor. RAID disk arızasına karşı koruma sağlar; ama tek başına yedek değildir.

En sık senaryo

İki disk aynı anda bozulmaz. Olan genellikle şudur:

Bir disk aylar önce arızalanır. NAZ uyarı verir ama kimse bakmaz — cihaz çalışmaya devam ettiği için fark edilmez. Sonra ikinci disk de arızalanır ve RAID çöker.

Önlem basit: NAS'ın e-posta uyarılarını kurun ve gerçekten gelen kutunuza düştüğünü test edin. Çoğu kurulumda bu ayar hiç açılmaz.

Yapılmaması gerekenler

NAS arızasında ilk müdahale, kurtarma şansını belirleyen en önemli faktördür.

• Diskleri yerinden çıkarıp sıralarını karıştırmak. RAID'de disk sırası önemlidir. Çıkarmanız gerekiyorsa numaralandırarak çıkarın.
• RAID'i yeniden oluşturmak (rebuild/initialize). Arayüzdeki bu düğme çoğu zaman veriyi kalıcı olarak siler. Sorun yaşayan bir dizide asla ilk hamle olmamalı.
• Diski başka bir NAS'a takıp denemek. Farklı marka ve sürüm, diziyi yeniden yazabilir.
• Bozuk diski tekrar tekrar çalıştırmak. Mekanik arıza varsa her deneme hasarı artırır.

Doğru ilk hareket: cihazı kapatın, diskleri sırasıyla işaretleyin, dokunmayın.

Kurtarma nasıl yapılıyor?

1. Her diskin ayrı ayrı sağlık durumu kontrol edilir
2. Fiziksel sorunu olan diskler önce stabil hale getirilir
3. Disklerin birebir kopyaları alınır — çalışma orijinaller üzerinde yapılmaz
4. RAID parametreleri (düzen, blok boyutu, disk sırası) kopyalar üzerinden çözümlenir
5. Dizi sanal olarak yeniden kurulur, dosya sistemi okunur
6. Veriler ayrı bir ortama çıkarılır

Orijinal disklere yazma yapılmaması, bu işin temel kuralıdır. Bir deneme başarısız olursa kopyadan tekrar başlanır.

Şifreli birimlerde

NAS üzerinde şifreli paylaşım kullanıyorsanız parola veya anahtar dosyası olmadan veri açılamaz. Bu bir yetenek meselesi değil.

Anahtar dosyasını NAS'ın kendi içinde saklamak yaygın bir hatadır — cihaz bozulduğunda anahtar da gider. Ayrı bir yerde kopyası olmalı.

Süre ve maliyet neye bağlı?

• Disk sayısı ve toplam kapasite
• Fiziksel arıza var mı, varsa kaç diskte
• RAID düzeninin karmaşıklığı
• Dosya sisteminin durumu
• Daha önce müdahale edilip edilmediği

Son madde önemli: yeniden yapılandırma denenmiş bir dizide iş belirgin şekilde zorlaşır ve maliyet artar.

Biz önce ücretsiz ön inceleme yaparız. Kapsam ve maliyet netleşmeden işlem başlamaz.

Kurtardıktan sonra

Veriler geri geldiğinde asıl soruyu sorun: bu neden yedeklenmiyordu?

NAS bir yedekleme hedefi olabilir ama tek kopya olmamalı. 3-2-1 kuralı hâlâ geçerli: üç kopya, iki farklı ortam, biri farklı konumda.

NAS'ınız hem çalışma alanı hem tek yedekse, aslında yedeğiniz yok demektir.

SSD'de veri kurtarma neden HDD'den farklı ve daha zor?

SSD'de silinen dosya, klasik diskteki gibi "orada durup beklemiyor".

VLAN nedir, küçük bir işletmenin neden VLAN'a ihtiyacı olur?

Yeni nesil bir güvenlik duvarı alıp iç ağı tek parça bırakmak, kilitli bir kapı takıp binanın içinde hiç duvar olmamasıdır.

Yapısal kablolama nedir, ofiste nasıl planlanır?

Kablolama bir kez yapılır ve on yıl kullanılır. Ucuz yapılan kablolama, on yıl boyunca pahalıya mal olur.